Feminist Öznenin Toplumsalla Kuruluşunda Sinema-Ötekiyle Karşılaşma


Elpeze Ergeç N.

SineFilozofi, cilt.5, ss.637-652, 2020 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Cilt numarası: 5 Konu: 10
  • Basım Tarihi: 2020
  • Dergi Adı: SineFilozofi
  • Sayfa Sayıları: ss.637-652

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de “mahcup feminizm” kavramı ekseninde 1980’li yılların akademik feminist düşüncesinin sinemaya etkisine bakmayı amaçlayan bir girişimdir. Güçlü bir feminist sesin olmadığı bu yıllar, akademide kadın sorunun araştırıldığı yıllardır. Aynı yıllar sinemanın da değişim geçirdiği yıllardır. Özellikle kadınlara ve kadınlığa ilişkin meselelerin ele alındığı kadın filmleri kategorisi oluşmaya başlaması da bu döneme denk gelir. Feminist söylem çözümlemesi metnin içinde doğallaşarak görünmezleşmiş olan ve kendini metin aracılığıyla yeniden üreten her türlü ideolojiyi ortaya çıkarır. Çalışmanın kavramsal çerçevesi Türkiye’deki feminist hareketin öncüllerinden Şirin Tekeli’nin güçlü bir feminist sesin olmamasını tanımlamakta kullandığı “mahcup feminizm” terimi merkezinde oluşturulmuştur. Kavramsal çerçeve kurulurken dikkat edilen nokta fail olan öznenin değişimi dönüşümü ve kendini kurma biçimi olmuştur. Akademide Şirin Tekeli, Bir Yudum Sevgi filmindeki Aygül, Videosinema dergisinde karşılaşılan Şengül’ün söylem düzeni içinde feminist özne olma biçimleri incelenmiştir. Çalışmada akademik yazın, popüler yazın ile sinema arasındaki kadın kimliğine ilişkin öznelerin karşılaşmaları, kucaklaşmaları, benzerlikler ve sınırlamaları saptanmış ve tartışılmıştır.