Mardin İlinde Depolanmış Buğday Danelerinde Zararlı Böceklerin Saptanması


Creative Commons License

Saruhan M. M., Atakan E.

Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, cilt.13, sa.1, ss.69-78, 2026 (TRDizin) identifier

Özet

Lisanslı depoculuğun giderek arttığı Mardin İli Kızıltepe, Nusaybin, Derik, Mazıdağı ve Artuklu İlçelerinde depolanmış dane buğday ve mısırlarda böcek türleri, yoğunlukları ve zarar durumları 2022-2023 yıllarında araştırılmıştır. Örnekler, gerek geleneksel ve gerekse çelik silo depolardan probe yöntemiyle alınmıştır. Paçal yapılarak elde edilen 500 gramlık örneklerde böcekler incelenmiştir. Depolanmış dane buğdaylarda 9 tür saptanmış olup, tamamının Coleoptera takımından oldukları belirlenmiştir. Depolanmış buğdaylarda en yaygın görülen ve tahılların primer zararlı olarak bilinen Ekin kambur biti, Rhyzopertha dominica (F.) (Coleoptera: Bostrychidae) olmuştur. Toplanan canlı birey sayısının ölü bireylere göre daha yüksek olduğu (genel olarak adi depolarda canlı birey oranı %90, çelik silo depolarda %77) belirlenmiştir. Dane buğdaylarda primer zararlıların neden olduğu zarar görmüş dane oranı %1-5 arasında değişmiştir. Örneklenen buğday depo ve silolarında fümigasyonun yetersiz kaldığı görülmüş olup, sızdırmazlığın önlenmesi ve ayrıca fumigasyon süresince uygulanma alanlarında gaz yoğunluğunun detektörle ölçülerek sabit kalmasının sağlanması önerilir.
The licensed warehousing is increasingly enlarging in Mardin Province, Türkiye. This study was carried out during 2022–2023 to determine insect species, their densities, and the extent of damage in stored wheat grains. Samples were collected using the probe method from both traditional warehouses and steel silos. Insects were examined in 500-gram samples prepared by compositing. A total of 9 insect species were identified in stored wheat, all of which belonged to the order Coleoptera. The most common species in stored wheat, known as a primary pest of cereals, was the lesser grain borer, Rhyzopertha dominica (F.) (Coleoptera: Bostrychidae). The number of live individuals collected was higher than dead ones (with live individuals comprising about 90% in traditional warehouse and 77% in steel silo). The rate of damaged grain caused by primary pests in grain wheat varied between 1-5% indicating that fumigations in the sampled warehouses and silos were found to be inadequate. It is recommended to ensure proper sealing and to monitor gas concentration levels using a detector during fumigation to maintain consistency.