Ortaokul Öğretmenlerinin Program Okuryazarlık Düzeylerinin İncelenmesi

Creative Commons License

GÖRÜR D. Z., Sarı M.

Anadolu Journal of Educational Sciences International , cilt.16, sa.2, ss.657-683, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğretmenlerinin program okuryazarlık düzeylerini belirlemektir. Araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Hatay ilinde görev yapan 282 öğretmen ile gerçekleştirilmiş, karma yöntem desenlerinden birleştirme (yakınsak paralel desen) kullanılmıştır. Nicel veriler Keskin ve Korkmaz (2021) tarafından geliştirilen “Öğretim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği” ile, nitel veriler ise 10 öğretmenle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin program okuryazarlık algılarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, branş, mezun olunan fakülte, öğrenim durumu ve programla ilgili eğitim alma durumu açısından anlamlı farklılık görülmezken; kıdem değişkeninde 6–10 yıl arası öğretmenler lehine anlamlı fark saptanmıştır. Öğretmenlerin öğretim programı okuryazarı olduklarını düşünmelerine rağmen bu becerilerinin düşündükleri kadar yüksek olmadığı söylenebilir. Nitel bulgular, öğretmenlerin programın önemine vurgu yaptığını ancak hedef, içerik ve değerlendirme öğelerini çoğunlukla yüzeysel biçimde ele aldıklarını göstermiştir. Katılımcılar öğretim programlarını genellikle ders kitabı ile özdeşleştirmekte, içerikleri öğrenci seviyesine göre uyarlamakta ve ölçme-değerlendirmede çoktan seçmeli araçlara ağırlık vermektedir. Sonuç olarak öğretmenlerin program okuryazarlık algılarının yüksek olmasına rağmen uygulama düzeyinde sınırlılıklar yaşadıkları; bu nedenle öğretmen yetiştirme ve hizmet içi eğitim programlarında program çözümleme, eleştirel değerlendirme ve pedagojik uyarlama becerilerine daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
The aim of this research is to determine the curriculum literacy levels of middle school teachers. The research was conducted with 282 teachers working in Hatay province during the 2021-2022 academic year, using a mixed methods design (convergent parallel design). Quantitative data were collected using the “Curriculum Literacy Perception Scale” developed by Keskin and Korkmaz (2021), while qualitative data were collected through semi-structured interviews with 10 teachers. The research results showed that teachers had a high perception of curriculum literacy. While no significant differences were found in terms of gender, subject area, faculty of graduation, educational status, and having received training related to the curriculum; a significant difference was found in favor of teachers with 6-10 years of experience. Although teachers believe they are curriculum literate, it can be said that their skills are not as high as they think. Qualitative findings showed that teachers emphasized the importance of the curriculum, but mostly addressed the objectives, content, and evaluation elements superficially. Participants generally equate curricula with textbooks, adapt content to student levels, and prioritize multiple-choice tools in assessment. Consequently, although teachers perceive curriculum literacy as high, they experience limitations in its application. Therefore, it is recommended that more emphasis be placed on curriculum analysis, critical evaluation, and pedagogical adaptation skills in teacher training and in-service training programs.