Research Information System
4th International Eurasian Conference on Biological and Chemical Sciences , Ankara, Turkey, 24 - 26 November 2021, (Unpublished)
Genellikle ilerleyen yaşlarda görülen Parkinson hastalığı, beyinde
dopamin eksikliğinden dolayı gelişen bir hastalıktır. Bradikinezi (harekette
yavaşlama), çizgili kaslarda sertlik, istirahat halinde tremor ve postüral
dengede bozulma şeklinde belirtilerle kendini gösterir. Parkinson hastalığında
ana tedavi ilaçla tedavidir. En yaygın kullanılan ilaç ise dopamin prekürsörü
olan levodopadır. Levodopa, parkinsonizmin tüm klinik belirtilerini
iyileştirebilir fakat uzun süreli kullanıma bağlı olarak tedavi edici etkisinde
azalma görülebilir.
Yapılan çalışma kapsamında Parkinson tedavisinde kullanılan ilaçlardan
levadopanın analitik olarak incelenmesine yönelik literatürdeki çalışmalar
incelenerek derlenmiştir. İncelenen çalışmalarda spektroskopik, kromatografik
ve elektokimyasal tekniklerin kullanılarak levadopanın tedavide etkinliğinin
arttırılması için birlikte kullanıldığı etken maddelerin ve metabolitlerinin
varlığında eş zamanlı tayinine yönelik yöntem geliştirme çalışmalar yapıldığı
görülmüştür. Levadopanın fizikokimyasal özelliklerinin incelenmesine yönelik
veya biyolojik ortamdaki etkileşimlerine yönelik çalışmalara rastlanılmamıştır.
Yöntem geliştirme çalışmalarında kesinlik, doğruluk, tayin ve tespit limitleri,
doğrusal aralık, sağlamlık, analiz süresinde levadopanın stabilitesi gibi
validasyon parametreleri irdelenmiştir. Genel olarak geliştirilen yöntemler
levadopa’nın eş zamanlı analizine uygun bulunmuştur. Literatürdeki
çalışmalardan kromatografik yöntemlerin diğer yöntemlere göre ön ayırma
işlemine gerek kalmadan eşzamanlı analize imkan sağlaması, yöntemin basitliği,
düşük tespit ve tayin sınırları gibi üstünlükleri dolayısıyla klinikteki rutin
analizlere daha uygun oldukları, biyolojik numunelerde daha yaygın olarak
kullanıldıkları görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Parkinson, Levodopa, Kromatografi, Yöntem Geliştirme