Sınıf Öğretmenlerinin Eğitim Programı Okuryazarlığı Yeterlikleri ve Öğretim Uygulamalarına Yansımaları Üzerine Bir Çalışma

Creative Commons License

NASIRCI H., Sadık F.

Educational academic research (Online), sa.60, ss.1-18, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, sınıf öğretmenlerinin program okuryazarlığı becerilerini ve bu yeterliklerin öğretim uygulamalarına nasıl yansıdığını incelemektedir. Yakınsak paralel desenli karma yöntem yaklaşımının kullanıldığı araştırmaya, nitel aşama için seçilen üç öğretmen de dahil olmak üzere toplam 410 katılımcı dâhil edilmiştir. Nicel veriler Mann–Whitney ve Kruskal–Wallis testleriyle, nitel veriler ise içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, öğretmenlerin genel olarak program okuryazarlığı düzeylerini yüksek algıladıklarını göstermektedir. Bununla birlikte, bazı öğretim programı kazanımlarının öğrencilerin gelişim düzeylerini aştığını ve sosyokültürel bağlamlarıyla yeterince uyumlu olmadığını düşünmektedirler. İçeriğin hedeflenen öğrenme çıktılarıyla tutarlı olmasına karşın kapsamının sınırlı olduğu görülmektedir. Öğretim uygulamaları; okul ortamı, mevcut kaynaklar ve öğrenci özellikleri gibi bağlamsal faktörler tarafından şekillendirilmektedir. Sınıf gözlemleri, öğretmenlerin ifade ettikleri görüşler, hazırladıkları ders planları ve gerçek sınıf uygulamaları arasında tutarsızlıklar olduğunu ortaya koymuştur: kazanımlar çoğu zaman hiç ele alınmamakta ya da yüzeysel bir biçimde işlenmekte, etkileşimli yöntemler nadiren kullanılmakta, programda öngörülen materyaller ve ölçme araçları ise büyük ölçüde göz ardı edilerek ders kitabı temelli etkinliklere yönelinmektedir. Bu bulgular, öğretmenlerin program okuryazarlığı becerilerinin uygulamada tam olarak işlevsel olmadığını; programın eksik, kimi zaman da olumsuz yönde uyarlanmasına neden olduğunu göstermektedir. Çalışma, öğretmenlere öğretim tasarımı, materyal geliştirme ve ölçme araçlarının etkili kullanımı konusunda uygulamaya dayalı, deneyim temelli eğitimler sağlanmasının; program okuryazarlığını daha anlamlı ve bütüncül sınıf uygulamalarına dönüştürme becerilerini geliştireceği sonucuna varmaktadır.
This study investigates classroom teachers’ curriculum literacy skills and examines how these competencies influence their instructional practices. Employing a mixed-methods approach with a convergent parallel design, the research included 410 participants, three of whom were selected for the qualitative phase. Quantitative data were analyzed using Mann–Whitney and Kruskal–Wallis tests, while qualitative data underwent content analysis. The findings reveal that teachers generally perceive their level of curriculum literacy as high. However, they also consider some curriculum objectives to exceed students’ developmental levels and to be insufficiently aligned with their sociocultural contexts. Although the content is consistent with the intended learning outcomes, its scope remains limited. Instructional practices are shaped by contextual factors such as school environment, available resources, and student characteristics. Classroom observations identified inconsistencies between teachers’ expressed views, lesson plans, and actual practices: objectives were often omitted or addressed superficially, interactive methods were rarely implemented, and the prescribed materials and assessment tools were largely neglected in favor of textbook-based activities. These findings indicate that teachers’ curriculum literacy skills are not fully functional in practice, resulting in incomplete and sometimes counterproductive adaptations of the curriculum. The study concludes that providing teachers with practical, experience-based training in instructional design, material development, and the effective use of assessment tools would enhance their ability to translate curriculum literacy into more meaningful and coherent classroom applications.