RAMAK KALA OLAYLAR VE PSİKOSOSYAL FAKTÖRLER: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE PROAKTİF RİSK YÖNETİMİ VE ÖNLEME STRATEJİLERİ

---

Eser (Gülmez) A., Ülkü E.

PSİKOSOSYAL RİSKLERİN YÖNETİMİ: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ÖNLEME, KORUMA VE REFAH, TEPE SERAP,ÜLKÜ ELİF, Editör, UBAK yayınevi, Ankara, ss.88-120, 2026

• Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
• Basım Tarihi: 2026
• Yayınevi: UBAK yayınevi
• Basıldığı Şehir: Ankara
• Sayfa Sayıları: ss.88-120
• Editörler: TEPE SERAP,ÜLKÜ ELİF, Editör
• Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
• Çukurova Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) yönetiminde geleneksel reaktif yaklaşımın yerini alması gereken proaktif risk yönetimini, ramak kala olaylar ve psikososyal faktörler arasındaki çok boyutlu ilişki bağlamında incelemektedir. Ramak kala olayların yalnızca fiziksel çevreden veya bireysel hatalardan kaynaklanmadığını; akut bilişsel aşırı yüklenme, kronik iş stresi, sirkadiyen uyumsuzluklar, örgütsel adaletsizlikler ve mobbing gibi psikososyal risk etmenlerinden doğrudan beslendiğini ortaya koymaktadır. "İnsan hatası"nı bireysel bir kusurden ziyade çalışma sisteminin ve örgütsel yapının bir zafiyeti olarak ele alan bu yaklaşım; bilişsel ergonomiye dayalı iş tasarımlarını, Yorgunluk Risk Yönetim Sistemlerini (FRMS) ve cezalandırıcı olmayan "adil kültür" (just culture) iklimini benimseyerek ramak kala bildirimlerini proaktif bir "öncü öğrenme verisi" (leading indicator) olarak kullanmayı önermektedir.