İlk Kuruluş Dönemlerinde Medreselerde Dinî İlimlerin Öğretimi:Nizâmiye ve Müstansıriyye Örnekleri.

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Zeki Salih Zengin

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Dinî/İslâmî ilimlerin, İslâm’ın temel kaynakları olan Kur’an ve Hadis-Sünnet temelinde, bu iki kaynağın yorumlanmasından hareketle tarihsel süreçte ortaya çıkan ve kendilerine has belirli usûllerle teşekkül edip gelişen ilimler olduğu söylenebilir. Başka bir ifadeyle dinî ilimler derken kaynağını nasstan alan ve dolayısıyla nassa dayanan ilimler kasdedilmektedir. Nassa dayanan bu ilimler tefsir ve kıraat, hadis, fıkıh ve kelâm şeklinde sıralanabilir. Nizâmiye Medreseleri XI. asrın ikinci yarısında Nizâmülmülk tarafından Şâfiî-Eş‘arî mezhebi mensupları için ilki Nîşâbur’da olmak üzere Bağdat merkezli kurulan medrese ağının genel adıdır. Müstansıriyye Medresesi ise 631-32/1233-34 yılında Müstansır-Billâh tarafından Bağdat’ta inşa ettirilmiştir. Bu medrese Nizâmiye Medreselerinden farklı olarak Ehl-i Sünnet’in dört fıkıh mezhebine birden tahsis edilmiştir. Ayrıca bünyesinde birer Dârü’l-Hadîs, Dârü’l-Kur’an ve Dârü’t-Tıb bulundurması onu Nizâmiye Medreselerinden ayıran diğer bir özelliktir. Dinî ilimlerin Nizâmiye ve Müstansıriyye Medreselerinin öğretim programındaki ağırlıklarının ne olduğu ve bu ilimler dışında hangi ilimlerin öğretildiği araştırmamızın konusunu teşkil etmektedir.