Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi/, Sosyoloji, Türkiye
Tez Danışmanı: Okçay, H.
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
| Bu çalışma, 'Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk Modernleşmesi Bağlamında Türk Romanında Çocuk' konulu tarihsel bir süreci incelemiştir. Çalışma, Osmanlı-Türk modernleşmesini temel alarak romanda çocuğun ortaya çıkışını, tanımlanışını, konumunu ve rolünü tematik kavramlar çerçevesinde nitel bir araştırma yöntemiyle incelemiştir. Bu tarihsel süreçte, Osmanlı-Türk toplumu Tanzimat'tan itibaren batılılaşma temelinde toplumsal değişimler yaşayarak kurumsal bir nitelik kazanmaya başlamış ve toplumun bürokrasi, hukuk, eğitim, aile ve çocuk alanlarında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Romanda incelenen çocukların belli ideolojiler çerçevesinde eğitim, aile içinde dönüşümler yaşayarak ortaya çıktığı görülmüştür. Dolayısıyla çocuğun tarihsel süreçte toplumsal ve kurumsal alanda nasıl bir değişim geçirdiği incelenmiştir. Bu çerçevede, çocuk ve çocukluğun tarihçesi ve ortaya çıkış koşulları tarihsel dönemlere göre bir bütünlük çerçevesinde çocuk kavramlarının romanlar içinde ne şekilde inşa edildiği ele alınmış, değerlendirilmiş ve analiz edilmiştir. Tanzimat, Servet-i Fünun ve Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e kadar romanda çocuk ile ilgili ortaya çıkan tematik kavramların ortak ve farklı yönleri sosyolojik arka plana ve verilere göre incelenmiştir. Erken modernleşme döneminde çocuğun cariye, köle, esir, alafranga, annesiz-babasız özelliklerinin ön plana çıktığı ve Servet-i Fünun döneminde ise, yabancı okulların, mürebbiyelerin ve hâkim batılı yaşam tarzının çocuk üzerindeki etkilerinin olduğu görülmüştür. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet dönemine kadar, çocukların milliyetçi ideoloji çerçevesinde aile değerleri ve eğitimini alarak ideal çocuk paradigmasına uygun olarak yetiştirilmesinin hedeflendiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, modernleşme ve modernleşmenin getirdiği farklı düşünceler sonucunda çocuğun ortaya çıkması belli tematik kavramlar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, çocuğun özne olma yolunda, tüm tarihsel ve sosyolojik sorunlarıyla birlikte, modernleşme çerçevesinde önemli bir değişim yaşadığı söylenebilir. | |||