BAZI COLCHICUM TÜRLERİNDE SOMATİK EMBRİYOGENESİS VE SENTETİK TOHUM ÜRETİM PROTOKOLLERİNİN OLUŞTURULMASI

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri, Türkiye

Tez Danışmanı: Neslihan Yeşim Yalçın Mendi

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu tez çalışmasında, Türkiye’de doğal olarak yetişen tıbbi aromatik bitkilerden olan Colchicum’un bazı türlerinde (C.atticum, C. triphyllum, C. speciocum, C. burtii ve C. sobolifera) yüzey sterilizasyonu, somatik embriyogenesis yöntemi ile rejenerasyon ve sentetik tohum protokolleri elde etme olanakları araştırılmıştır. Yüzey sterilizasyonu ve somatik embriyogenesisin araştırıldığı denemeler kapsamında eksplant olarak Colchicum türlerinin kormları, sentetik tohum denemelerinde ise embriyojenik yapılar kullanılmıştır. Somatik embriyogenesis ile rejenerasyonun araştırılmasında, 2,4-D (0.5, 1, 2 mg/l) ve NAA (0.5, 1, 2 mg/l 1)’nın BA (0, 0.1, 0.5 mg/l) ve 2iP (0, 0.1, 0.5 mg/l) ile kombinasyonunu içeren MS besi yeri denenmiştir. C. atticum’da 1 mg/l 2,4-D içeren MS besi yerinde en yüksek rejenerasyon, embriyojenik kallus ve somatik embriyo elde edilmiştir. C. triphyllum türünde en yüksek rejenerasyon, 2 mg/l NAA içeren MS besi yerinde elde edilmiştir. C. triphyllum’da 2 mg/l 2,4 D ve C. speciocum 6 mg/l 2,4-D içeren MS besi yerinde en yüksek somatik embriyo elde edilmiştir. C. burtii ve C. sobolifera’da ise en yüksek rejenerasyon 0.5 mg/l 2,4-D +0.5 mg/l 2iP içeren MS besi yerinden elde edilmiştir. C. speciocum’da bitkiciğe dönüşüm sağlanmıştır. Yüzey sterilizasyonu denemelerinde bütün türlerde %0.2’lik HgCl2’de enfeksiyon oranının en düşük olduğu belirlenmiştir. Tez çalışmasında bütün türlerde sentetik tohum denemeleri yapılmış ve sadece C. atticum’da çimlenme gerçekleşmiştir.