Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mahmut Oğuz Kutlu
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; ortaokul sosyal bilgiler dersi programında yer alan bazı değerlerin kazandırılmasında dijital öykülerle yapılan web tabanlı uzaktan eğitimin ve senaryo temelli ahlaki ikilem yaklaşımıyla yapılan öğretimin, öğrencilerin tutum, görüş ve düşüncelerine etkisini belirlemektir. Bu genel amaç doğrultusunda, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Adana ili Çukurova İlçesinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet ortaokulundaki 7. Sınıf öğrencilerinin öğrenim gördüğü iki şube çalışma grupları olarak; "tesadüfi küme örnekleme yöntemi" ile belirlenmiştir. Bu araştırma nicel ve nitel verilerin elde edildiği "karma modelde" yapılan bir çalışmadır. Araştırmanın nicel boyutunda gerçek deneme modellerinden olan; "Ön-test, son-test ve kalıcılık testlerinden oluşan kontrol gruplu desen" kullanılmıştır. Toplam 60 öğrencinin (her şubede 30'ar öğrenci) eğitim-öğretim gördüğü bu şubelerden biri yine tesadüfi yöntemle deney grubu (7-A), diğeri kontrol grubu (7-B) olarak seçilmiştir. Toplam sekiz haftalık bir zaman diliminde, Ortaokul Sosyal Bilgiler Dersi öğretim programında yer alan; "Vatandaşlık, Kültürel Değerler, Saygı, Çevre ve Doğa, Sorumluluk ve Bilimsellik" değerleriyle ilgili olarak, deney grubundaki öğrenciler bir yandan normal eğitim süreçlerine devam ederlerken, bu öğrencilerin öğretimlerinde, aynı zamanda ek olarak dijital öykülerle gerçekleştirilen web tabanlı uzaktan eğitim ve senaryo temelli ahlaki ikilem yaklaşımları da kullanılmıştır. Bu süreçte kontrol grubundaki öğrencilere ise, sadece geleneksel/öğretmen merkezli öğretim yapılmıştır. Bu kapsamda, nicel veri toplama sürecinde her iki gruba da ön-test, son test ve kalıcılık testleri olarak, Gömleksiz ve Cüro tarafından 2011 yılında geliştirilen, toplam 24 maddeden oluşan altı alt boyutlu; "Ortaokul Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında Yer Alan Değerlere İlişkin Tutum Ölçeği" uygulanmıştır. Her iki grubun kalıcılık testleri ise; bu araştırmada öntest ve son test olarak kullanılan ölçeğin 21 gün sonra tekrar uygulanmasıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin toplanması sürecinde ise, hem deney hem de kontrol grubundaki öğrencilere, ön test ve son test olarak, yukarıda belirtilen değerlerle ilgili geliştirilmiş olan senaryolar, ahlaki ikilem yaklaşımıyla sunulmuş ve öğrencilerden bu senaryolarla ilgili görüş ve düşüncelerini gerekçeleriyle birlikte yazmaları istenmiştir. Her bir değer için verilen yanıtlar; hem "olumlu", "olumsuz", "kararsız" ve "diğer" başlıkları ile hem de Kohlberg'in Ahlak Gelişimi Kuramı ile gruplandırdığı düzey ve evrelerle ilişkilendirmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, 7. Sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında hedeflenen, araştırma kapsamındaki değerleri kazanmalarında, dijital öykülerle gerçekleştirilen web tabanlı uzaktan eğitim uygulamalarının ve senaryo temelli ahlaki ikilem yaklaşımı etkinlikleriyle yapılan öğretimin Geleneksel/Öğretmen merkezli öğretim uygulamalarına göre daha etkili olduğunu ortaya koymuştur.