Çocuk Kitaplarındaki Kötü Karakterlerin Görünümleri ve Ortaokul Öğrencilerinin Kötü Karakterlere İlişkin Algıları
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Oğuzhan Yılmaz
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Çalışma, çocuk kitaplarında yer alan kötü karakterlerin görünümlerinin ve ortaokul öğrencilerinin kötü karakterlere ilişkin fikirlerinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma doküman analizi deseniyle kurgulanmıştır. Veri seti oluşturulurken yazar ve yayınevi çeşitliliği gözetilerek roman türündeki çocuk kitaplarından faydalanılmıştır. Ayrıca ortaokul öğrencilerinin görüşlerine ulaşabilmek için yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin kötü karakter algılarını belirlemek amacıyla oluşturulan görüşme formunda öncelikle öğrencilerden kötü bir kimseyi merkez alarak bir hikâye yazmaları istenmiştir. Devamında hikâyeden bağımsız olarak kimlerin "kötü" olarak adlandırılabileceği sorusu yöneltilmiştir. Çalışmada, çocuk kitaplarında kötü karakterlere ilişkin görünümler, "alışkanlıklara ilişkin görünümler, davranışlara ilişkin görünümler, fiziksel özelliklere ilişkin görünümler, kıyafetlere ilişkin görünümler, lakaplara ilişkin görünümler, mesleklerine ilişkin görünümler, suç aletlerine ilişkin görünümler, yasa dışı işlere ilişkin görünümler ve diğer özelliklerine ilişkin görünümler" şeklinde çeşitli kategoriler altında adlandırılmıştır. Eserlerin incelenmesine ilaveten ortaokul çağı çocuklarının kötü karakterlere ilişkin algılarını tespit etmek adına ortaokul öğrencilerinin kötü karakterler ile ilgili düşünceleri yarı yapılandırılmış formlar aracılığıyla öğrenilip değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar dâhilinde kötü karakterler betimlenirken kimi kalıplaşmış ögelerden yararlanıldığı gözlemlenmiştir. Çalışmada yer alan öğrencilerin kötü karakter algıları ile incelenen kitaplarda kötü olarak betimlenen karakterlerin görünümlerinde benzerlikler tespit edilmiştir.