Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Tuğrul Yürük
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu araştırmada Hâris el-Muhâsibî’nin din ve ahlâk eğitimi anlayışı
incelenmiştir. Araştırmanın amacı, insan ve insanın iç dünyasını oluşturan kalp, akıl ve
nefsin terbiye edilmesi, eylem süreci ve bir bütün olarak insan eğitimini mümkün kılan
hususların Muhâsibî özelinde ele alınmasıdır. Bu amaç doğrultusunda veriler öncelikle
Muhâsibî’nin kendi eserlerinden hareketle toplanmıştır. Muhâsibî’nin hayatını ele alan
tabakât kitapları ve onunla ilgili çalışmalar istifade edilen diğer kaynaklar olmuştur.
Elde edilen verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz ve içerik analizi
tekniklerinden faydalanılmıştır.
Sonuç itibariyle Muhâsibî’nin insan eğitimiyle ilgili söylediklerinin, örneğin
ahlâkın sağlıklı düşünmedeki belirleyiciliğinin, başta îmân olmak üzere aklî kemâli
sağlayan unsurların, temel erdemlerden olmanın yanında başka erdemler için temel
vazifesi gören havf, recâ, muhâsebe, murâkabe ve takvâ gibi kavramlar ile eylemin
sahîh bir niyetle (ihlâs) icra edilmesine yönelik vurgularının günümüz eğitimine
katkıları açısından anlamlı olacağı kanaatine varılmıştır. Araştırmada ayrıca din, ahlâk,
tasavvuf, eğitim ve din eğitimi kavramlarının birbirleriyle irtibatını netleştirecek başka
çalışmalara ihtiyaç duyulduğu belirtilerek birtakım önerilerde bulunulmuştur.