Anaokuluna devam eden beş-altı yaş grubu çocuklarda uzun süreli hatırlama ve tanıma belleğinin incelenmesi


Prof. Dr. YAŞARE AKTAŞ ARNAS

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mine Mangır

Tezin Onay Tarihi: 1995

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırma, anaokuluna devam eden beş-altı yaş çocukların uzun süreli hatırlama ve tanıma bellekleri üzerinde; yaş, cinsiyet, çocuğun anaokuluna başlamadan önceki bakım şekli, anaokuluna devam süresi, anne-baba öğrenim durumları, kardeş sayısı ve doğum sırası gibi değişkenlerin etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırma, Ankara'da üniversiteler bünyesinde bulunan anaokullara devam eden beş-altı yaşlarındaki 100 çocuk üzerinde yürütülmüştür. Deneklerin hatırlama ve tanıma belleklerini ölçmek amacıyla 40 itemden oluşan bir resim seti kullanılmış ve deneklerden onlara daha önce gösterilen bu resimleri belirli zaman aralıklarında hatırlamaları ve tanımaları istenmiştir. Araştırmada, deneklerin hatırlama zaman aralıkları arttıkça, hatırladıkları item sayısının azaldığı ve hatırlanan item sayısı üzerinde hatırlama zamanının etkisinin önemli olduğu bulunmuştur. Hatırlama belleği üzerinde yaşın, tanıma belleği üzerinde cinsiyetin etkisinin önemli olduğu belirlenirken; altı yaşındaki deneklerin beş yaşındaki deneklerden daha fazla item hatırladıkları ve kızların erkeklere oranla daha fazla itemi doğru olarak tanıdıkları belirlenmiştir. Bununla birlikte, hatırlama ve tanıma belleği üzerinde; deneklerin anaokuluna başlamadan önceki bakım şekli, anaokuluna devam süreleri, anne-baba öğrenim durumları, kardeş sayısı ve doğum sırasının etkisinin istatistiksel olarak önemli olmadığı saptanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Bellek, Hatırlama, Tanıma, Tekrarlama,Organizasyon, Kodlama, Geri Çağırma.