Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: İsmail Yürük
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Allah kelamında, özellikle haber verdiği va’d
ve va’îdinde değişimin olup olmayacağı meselesi tanrının güvenilirliği ve O’nun
insan tarafından tanınması için oldukça önemlidir. Allah’ın gelecekle ilgili olumlu
haberleri için va’d, olumsuz haberleri için kullanılan va’îd ve bunlarla ilişkisi
olan adalet, zulüm, tebeddül, tagayyür gibi kavramların lügat ve ıstılah
bakımından izah edilmesi meselenin sağlıklı bir şekilde ele alınmasına zemin
oluşturmuştur.
Kur’anî bağlamda ele alınan Allah kelamında va’d,
dünyevî ve uhrevî olmak üzere peygamberlere ve müminlere yöneliktir. Dünyevî
va’dler daha çok yardım ve zafer şeklinde gerçekleşir. Ahirette de peygamber ve
müminlere yaptıkları iyilikler ve taatler karşılığında cennet ve bazı üstünlüklerin
verileceği va’d edilir. Va’îdin ise kâfirler ve günahkârlar için söz konusu
olduğuna vurgu yapılır.
Allah’ın insanlara verdiği sözlerde herhangi
bir değişimin olup olmayacağı meselesi kelam ekollerince genellikle va’d ve
va’îd başlığı altında tartışılır. Onlar Allah’ın, Kur’an’da va’d ettiklerini
vereceği hususunda hem fikirdirler. Ancak bu ekoller büyük günah, adalet, tevbe
ve şefaat gibi meseleler nedeniyle O’nun va’îdinin gerçekleşip
gerçekleşmeyeceği konusunda farklı düşüncelere sahiptirler. Bunun yanında Şiî
anlayıştaki beda’ anlayışının da Allah’ın ilim, irade ve tekvininde değişime
işaret ettiği, dolayısıyla da Şiiler tarafından Allah’ın sözlerinde değişimin
caiz görüldüğü ifade edilmiştir.