Kale-Pütürge (Malatya) Bölgesinde Yüzeyleyen Kayaçların Jeokimyası, Jeokronolojisi ve Tektonik Önemi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Osman Parlak

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Pütürge Metamorfikleri Güneydoğu Anadolu orojenik kuşağı içerisinde Nap Zonu içerisinde yer almaktadır. Pütürge Metamorfiklerini Eosen yaşlı Maden Kompleksine ait birimler uyumsuz olarak üzerlemektedir. Pütürge Metamorfikleri başlıca metagranit, gözlü gnays, gnays, amfibolit, amfibol şist, mikaşist, kuvarsşist, disten-granat-stavrolit kuvarsşist, sillimanit-granat-biyotit-plajiyoklas kuvarsşist, kalkşist, kuvarsitve mermerlerden oluşmaktadır. Pütürge Metamorfiklerine ait kayaçlarda LA-ICP-MS zirkon U-Pb tarihlendirmesi ile (a) Ediyakaran-Erken Kambriyen (550-534 My) (b) Ediyakaran (546-553 My) ve(c) Toniyen-Kriyojeniyen (728 My) konkordiya yaşları elde edilmiştir. Orto/para metagranit ve gnaysların Kadomiyen orojenezi sırasındaGondwana kıtasının kuzey kenarı boyunca güneye doğru olan yitime bağlı olarak gelişen aktif kıta kenarı yay magmatikleri ve ilişkili sedimanter kayaçlar oldukları, orto/para amfibolit ve amfibol şistlerin ise kıtasal yay gerisi bir ortamda oluştukları sonucuna varılmıştır. Aynı kayaçlarda gerçekleştirilen LA-ICP-MS rutil U-Pb tarihlendirmesi ile Geç Kretase (80 My konkordiya ve 70-64My alt kesişim) yaşları elde edilmiştir. Pütürge Metamorfiklerinde bölgesel metamorfizmanın Barroviyen zonunu temsil eden indeks mineraller(klorit, biyotit, granat, stavrolit, disten, sillimanit) gözlemlenmiştir. Sillimanit-granat-biyotit-plajiyoklas kuvars şist örneğinden elde edilen 712±32^OC/7.2±1.1 kbar P-T değerleri üst amfibolit fasiyesi koşullarında ilerleyen bir metamorfizmaya, 545±45^OC/3.55±1.45 kbar P-T değerleri ise yeşil şist fasiyesinde gerileyen bir metamorfizmaya işaret etmektedir. Pütürge Metamorfikleri, Geç Kretase döneminde Güney Neotetis’in kapanması sırasında kıtasal kabuğun Yüksekova ensimatik ada yayı ile çarpışmasına bağlı derin gömülme etkisi ile üst amfibolit fasiyesinde Barrov tipi metamorfizmaya uğramıştır.