Kranyospinal Işınlama Tekniklerinin Yüzüstü ve Sırtüstü Pozisyonlarda Karşılaştırılması


Öğr. Gör. AHMET KÜRŞAT ÖZKAN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Klinik Onkoloji A.B.D., Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Enis Özyar

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZKAN, A. K. Kranyospinal Işınlama Tekniklerinin Yüzüstü ve Sırtüstü 

Pozisyonda Karşılaştırılması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü 

Radyoterapi Fiziği Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2005. Bu çalışmada, 

kranyospinal ışınlama tekniklerinin “Yüzüstü” ve “Sırtüstü” hasta pozisyonuna göre, 

“Asimetrik Kolimasyon Tekniği” ( AKT ) ve “Diverjans Uyumu Tekniği” ( DUT ) 

için uygulanabilirliği dozimetrik olarak incelenmiştir. Bu incelemeler, “Alderson 

Rando Fantom 475” ve bunun “Polyester Döküm Tekniği” ile dış kalıbı alınarak % 

50 balmumu ve % 50 parafinden oluşan orta hatta göre sagital düzlemde iki parça 

halinde elde yapılan “Mumya Fantom” üzerinde 6 MV foton demeti enerjisinde Çok 

Yapraklı Kolimatör (ÇYK) ’lü Elekta Precise SLi lineer hızlandırıcı tedavi ünitesi 

kullanılarak gerçekleştirilmiştir. “Alderson Rando Fantom 475” ile termolüminesans 

dozimetri ( TLD ) ve Bilgisayarlı Tedavi Planlama Sisteminden ( BTPS ) elde edilen 

veriler karşılaştırılırken, “Mumya Fantom” ile film dozimetri, TLD ve BTPS verileri 

karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalarda omurga düzlemindeki spinal kanala giriş ve 

çıkış dozları, kranyum alanları ile üst spinal alanın birleşiminde meydana gelen doz 

dağılımları, üst spinal alan ve alt spinal alanın birleşiminde meydana gelen doz 

dağılımları ile oluşabilecek sıcak ve soğuk noktalar incelenmiştir. Kranyospinal 

ışınlamada tiroit, lensler, kadınlarda yumurtalıklar, medulla spinalis ve akciğerler 

riskli organlar olarak dikkate alınıp tiroit, lens ve kadınlarda yumurtalıkların dozları

TLD yongaları kullanılarak, medulla spinalis ve akciğerlerin dozları BTPS 

Değerlendirme modülüyle elde edilen doz-hacim histogram verileri kullanılarak 

incelenmiştir Yapılan bu çalışmanın sonucunda, sık olarak kullanılan AKT ve DUT 

tekniklerinin dikkatlice uygulandığı takdirde “Yüzüstü” pozisyonda uygulandığı gibi 

“Sırtüstü” pozisyonda da uygulanabileceği saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Asimetrik Kolimasyon Tekniği ( AKT ), Diverjans Uyum 

Tekniği ( DUT ), Film Dozimetrisi, Termolüminesans Dozimetri ( TLD ), 

Bilgisayarlı Tedavi Planlama Sistemi ( BTPS ), Kranyospinal Işınlama, Yüzüstü, 

Sırtüstü