ANA ÜRÜN VE İKİNCİ ÜRÜN KOŞULLARINDA FARKLI MEYVE ÖZELLİKLERİNE SAHİP BAZI YERFISTIĞI (Arachis hypogaea L.) ÇEŞİTLERİNİN HASAT ZAMANLARINA GÖRE ÖNEMLİ TARIMSAL VE KALİTE ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ


Arş. Gör. HALİL BAKAL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Halis Arıoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışma; farklı pazar tipleri içerisinde yer alan ve farklı büyüme özelliklerine sahip bazı yerfıstığı çeşitlerinin, Çukurova bölgesi koşullarında ana ürün ve ikinci ürün olarak yetişebilme olanakları ile verim potansiyellerini ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 2015-2016 yıllarında, yürütülen bu çalışmada,  deneme materyali olarak dört farklı pazar tipi (Virginia, Runner, Spanish ve Valencia) içerisinde yer alan, beş adet yerfıstığı çeşidi (Halisbey, NC-7, G.Green, Florispan ve G.Red)  kullanılmıştır. Araştırmaya konu olan denemeler; Ç.Ü. Ziraat Fakültesi, Araştırma ve Uygulama alanında, ana ürün ve ikinci ürün koşullarında olmak üzere iki farklı deneme şeklinde, bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurularak yürütülmüştür. İki yıllık ortalama değerlere göre, denemeye alınan yerfıstığı çeşitleri arasında incelenen özellikler bakımından, her iki yetiştirme döneminde de, hasat zamanlarına göre önemli farklılıklar saptanmıştır. Bitki başına meyve sayısı ve ağırlığı, birinci kalite meyve sayısı oranı, 100 meyve ve 100 tohum ağırlığı, iç oranı, hasat olgunluk indeksi, dekara meyve ve tohum verimi, yağ oranı ve ham yağ verimi, kabuk kırılma direnci ile hasat kaybına ilişkin değerlerde, hasat zamanı geciktirildikçe, her iki yetiştirme döneminde de önemli düzeyde artışlar, protein oranı ile ginefor kopma direncine ait değerlerde ise, önemli düzeyde azalmalar saptanmıştır. Ayrıca, denemeye alınan yerfıstığı çeşitlerine ait farklı zamanda hasat edilen tohumlara ait yağlarda; her iki yetiştirme döneminde de, hasat zamanı geciktirildikçe, stearik, oleik ve linolenik yağ asitleri içeriklerinde artış saptanırken, palmitik, lignoserik, linoleik, behenik ve araşidik yağ asitleri içeriklerinde ise azalmalar saptanmıştır.